Gimnazjum nr 14 w Katowicach

Historia kościoła   Dudka Kościół tymczasowy.
      W 1902r. w Janowie powstało Towarzystwo Katolickich Obywateli, które zabiegało o budowę kościoła. Dotąd mieszkańcy należeli do parafii w Mysłowicach, odległej 4-5 km. Drogi. W 1910 r. Przy szybie "Wojciecha" przebudowano, na koszt kopalni "Giesche", kotłownię na kościół tymczasowy. 22 października 1910 r. Z Mysłowic przybył pierwszy duszpasterz ks. Paweł DUDEK. Poświęcenia kościoła tymczasowego dokonał ks. Probosz Bresler z Mysłowic. Przez 17 lat Kościół tymczasowy służył parafii. Probostwo i Urząd parafialny mieścił się w bloku przy ulicy Oswobodzenia. Lokalia pod wezwaniem św. Anny liczyła 9.548 katolików. 1 sierpnia 1912 r. Kardynał Jerzy Kopp z Wrocławia erygował Parafię i proboszczem mianował ks. Pawła Dudka. Budowa Nowego Kościoła (1914-1927)
      W dniu 6 maja 1914 r. Rozpoczęto budowę nowego Kościoła w stylu neobarokowym, o rozmiarach: długość 69,5 m, szerokość w nawie poprzecznej 40 m, wysokość 17 m, w kopule 25 m, wysokość wieży 55 m, powierzchnia 2.500 m2. Projektantami byli: Emil i Georg Zillmanowie z Berlina-Charlotenburga. Prace murarskie i ciesielskie powierzano budowniczemu Antoniemu Krafczykowi z Mysłowic. Kamień węgielny położono 5 lipca 1914 r. Aktu poświęcenia dokonał ks.Dziekan Schmidt z Katowic. W ciągu miesiąca doprowadzono mury do 3 metrów wysokości. Niestety wybuchła I Wojna Światowa i budowę Kościoła przerwano. Po zakończeniu wojny w 1918 r. natychmiast przystąpiono do dalszej budowy. Po kolejnych dwóch przerwach w 1921 r. dokończono wznoszenie murów i wybudowano wieże. W roku 1925 Franciszek Rozkoszny - budowniczy z Katowic, artystycznie wykonał sklepienie. Konstrukcję żelazną kopuły i dachu wykonano w hutach "Król" i "Laury". Probostwo wykonała firma "Kutz" z Katowic w 1927 r. Poświęcenie Kościoła
      W dniu 23 października 1927 R. KS. BP Arkadiusz Lisiecki poświęcił nowy kościół św. Anny. Było to wielkie wydarzenie dla parafii. W sobotę przeniesiono w procesji z orkiestrą z Kościoła tymczasowego na plac przy nowym kościele i złożono pod namiotem relikwie świętych męczenników Placyda i Klemencji. Orkiestra z wieży kościelnej długo grała pieśni. W niedzielę o 7.00 rano Ks. Biskupa przywitał burmistrz Janowa - Józef Szeja. Ks. Proboszcz przedstawił historię powstania nowego kościoła. Ks. Biskup zaczął przemówienie słowami; "Złotymi literami będzie na zawsze w historii tej parafii zapisane imię Ks. Pawła Dudka. Nie byłoby tego kościoła, gdyby Opatrzność Boska nie była wam zesłała tego właśnie księdza". Fundatorami budowy kościoła byli: 5/7 części - Kopalnia "Giesche", a w 2/7 części - parafia Janów. Ks. Biskup podziękował fundatorom i parafianom. Nabożeństwo upiększył śpiew połączonych chórów. Śpiewało 160 osób pod dyrekcją organisty Maksymiliana Labińskiego. Kazania wygłosili: Ks. Proboszcz zapalił wieczną lampkę pod ołtarzem na znak obecności Pana Jezusa w kościele.               Kalendarium 1902 - W Janowie zawiązało się Towarzystwo Katolickich Obywateli, które zabiegało o budowę kościoła. Dotąd mieszkańcy należeli do parafii w Mysłowicach, odległych o 4-5 km. 1910 - Przy szybie "Wojciecha"przebudowano kotłownię i poświęcono ją jako tymczasowy kościół. Duszpasterzem został Ks.Paweł Dudek. Lokalia pod wezwaniem św.Anny liczyła 9548 katolików. 1912 - Kardynał Jerzy Kopp mianował proboszczem ks.Pawła Dudka i erygował parafię Ś.Anny w Janowie. 1914 - 6 maja rozpoczęto w osiedlu "Nikiszowiec"budowę nowego kościoła w stylu neobarokowym 1914 - 1920 przerwa w budowie 1921 - dokończono wznoszenie murów, wybudowano wieże. 1925 - 23.X. Ks. Arkadiusz Lisiecki konsekrował nowy kościół św.Anny. 1928 - Poświęcone zostały stacje Drogi Krzyżowej 1932 - 4 XII. ks.Bp.Stanisław Adamski poświęcił ołtarz św.Barbary 1943 - Okupant zabrał 4 dzwony zostawiając najmniejszy "św.Anna" 1956 - Został ufundowany przez parafian boczny ołtarz Matki Boskiej 1975 - Staraniem Ks. proboszcza Jana Klemensa przeprowadzono remont dachu kościoła i wież. 1977 - 27.X. Ks.Bp. Herbert Bednorz poświęcił 2 nowe dzwony na jubileusz 50 - lecia kościoła, przeprowadzono również remont okien 1980 - Malowanie kościoła; nowy wystrój prezbiterium; remont generalny organów przeprowadził Zdzisław Zasada. 1986 - Rozpoczęto budowę domu katechetycznego wg. projektu inż. Zbigniewa Webera. 1992 - 5.XII. ks.Bp. Damian Zimoń poświęcił dom katechetyczny. 1994 - Odnowienie malowania kościoła /Historia kościoła Św.Anny pochodzi z gazetki parafialnej
"Wiadomości parafialne" z dnia 23 październik 1997 r.
autor nieznany. /               Wnętrze kościoła Wnętrze kościoła
      Kościół św. Anny w Janowie jest zbudowany w stylu neobarokowy. Jest to kościół trójnawowy, zbudowany na planie krzyża. Nad skrzyżowaniem naw: główną z poprzeczną znajduje się kopuła. W ławach - 700 miejsc siedzących. Wnętrze może pomieścić 5000- 6000 ludzi. Wyjątkową zaletą jest dobry kontakt z ludem. Na uwagę zasługuje szerokie obejście- jakby dodatkowa nawa wokół prezbiterium dla procesji ofiarnej. Ozdobą kościoła są stacje Drogi Krzyżowej, żyrandole, figury, dębowe ławki neobarokowe oraz konfesjonały. Ławki i konfesjonały wykonał miejscowy stolarz Ludwik Rolka. Prezbiterium było zamknięte balustradą. W 1980 r. wykonano nowy wystrój prezbiterium wg projektu architekta Michała Kuczmińskiego. Wykonawcami byli budowniczowie inż. Gotfryd Wolny i kamieniarz Krystian Kahler. Wtedy też wykonano malowanie kościoła według projektu artysty Witolda Pałki. Wykonawcą była firma Stanisława Bolczyka. Poprzednio kosciół był malowany w roku 1950 przez artystę malarza Kazimierza Idczaka. Wejście główne stanowi potrójny portal wykonany z granitu, przedstawiający w symbolicznym ujęciu postacie świętych. Ołtarz główny
      Wykonany z dużym artyzmem przedstawia patronkę parafii św. Annę nauczającą Maryję w otoczeniu świętych apostołów Piotra i Pawła wraz z aniołami. W zwieńczeniu ołtarza artysta symbolicznie przedstawił Boga Ojca oraz Ducha Świętego. Ołtarz wykonany w drzewie przez artystę Jerzego Schreinera w Monachium. Ołtarz soborowy był tymczasową mensą ołtarza bocznego Matki Boskiej wykonanego również przez Jerzego Schreinera. Ścianka przednia trójpodziałowa. Poszczególne płaszczyzny oddzielają symetryczne tralki. Płaszczyzna środkowa, najszersza, pokryta dekoracją snycerską na osi owal medalionu a w nim napis IHS. Nad nim i po bokach girlandy. Ambonka przerobiona z zaplecka tronu biskupiego, pulpit z usuniętej balustrady tralkowej. Tabernakulum pancerne wykonane w warsztacie Pana Kopycioka w Katowicach, ze starą oryginalną ozdobną ścianką przednią. Wieczne lampy wykonane przez parafian w roku 2000. Ołtarz św. Barbary
       Wykonany w pracowni Bogusława i Jerzego Langmannów w Krakowie. Zaprojektowano go tak, by tworzył harmonijną całość z ołtarzem głównym. Figury: św. Barbara z kielichem osłaniająca płaszczem górników, św. Józef, św. Franciszek oraz aniołowie i wszystkie inne elementy dekoracyjne wykonane w drzewie lipowym. Całość malowana na szlifowanym gruncie kredowym, zaś poszczególne elementy złocone. Poświęcenia ołtarza dokonał ks. Biskup Stanisław Adamski - 4.12.1932 r. Ołtarz ufundowany ze składek górników, do których dołączył się też dyrektor generalny Giesche AS - Stefan Krasudębski. Ołtarz Matki Boskiej
       Wykonany przez artystę rzeźbiarza Egona Kwiatkowskiego z Katowic. Ufundowany przez parafian z okazji 47 rocznicy urodzin ks. Proboszcza Lucjana Pitloka. Styl renesansowy. Postać Matki Boskiej i błogosławionego Jezusa wyrzeźbione w drzewie utrzymane w ciemnej tonacji. Elementem rozjaśniającym są złocone suknie. Tło stanowią postacie pięciu panien męczenniczek: św. Agnieszka, św. Katarzyna, św. Małgorzata, św. Barbara i św. Łucja. Z dwóch stron ołtarza artysta wyrzeźbił figury świętych znanych z kultu Matki Boskiej: Dawid, Izajasz, Łukasz, Jan, Stanisław Kostka oraz Ludwik Grugnon de Monfort. Tron Matki Boskiej wsparty na głowach św. Anny i Joachima. Chrzcielnica
      Chrzcielnica typu kielichowego. Kielich chrzcielnicy wykonany ze sztucznego kamienia, pokrywa drewniana, ośmioboczna, zwieńczona glorią promienistą w owalu IHS. Ponad chrzcielnicą na ścianie pełnoplastyczna rzeźba - scena Chrztu Pana Jezusa.  
Ambona
      Ambona nadwieszona z dekoracją na korpusie, parapecie schodów oraz baldachimie. W części środkowej rzeźba anioła z otwartym Pismem św. i słowami w języku łacińskim: " Na początku było Słowo...". Na baldachimie rzeźba aniołów z Dekalogiem. Na filarze oko Opatrzności w promienistej glorii. Ambona i chrzcielnica wykonanew warsztacie Jerzego Schreinera we Monachium. Witraże
      
 W kościele, zakrystii i chrzcielnicy - razem jest 56 witraży. Wszystkie zostały wykonane według projektu Jerzego Schneidera w Rartysbonie: 10 figurowanych, pozostałe z symbolami, z ornamentem geometrycznym i bez ornamentu.
Figuralne przedstawiają: św. Antoniego, św. Jadwigę Śląską, czterech ewangelistów, Pana Jezusa z dziećmi, św. Rodzinę, św. Jacka, św. Jana Vianey'a , św. Wincentego a Paulo i papieża Jana Pawła II. W miejsce zniszczonych przez wojnę - 3 nowe witraże (św. Jacka, św. Jana Vianey'a, św. Wincentego a Paulo) zaprojektował Wiktor Ostrzałek a wykonał zakład witraży Jana Romańczyka w Siemianowicach.
W latach 1977-1979 w zakładzie witraży Mieczysława Paczki w Krakowie odrestaurowano 52 witraże. Wtedy też zostały wykonane wszystkie okna zewnętrzne w zakładzie ślusarskim Andrzeja Wolnickiego w Krakowie. Droga Krzyżowa
      Obrazy namalowane na metalowych płytkach 2,30 m szerokości i 1,45 m wysokości, ujęte w gipsową muszlowo-małżowinową ramę. W dolnej partii ramy katrusz numerem stacji. Na górze nad muszlą z walutą i kampanulą dekoracyjny krzyżyk. Malował je artysta Kowalewski z Katowic, według wzoru Fugla. Poświęcił je 24.02.1928 r. Ojciec Wilhelm, prowinciał O.O. Franciszkanów z Panewnik. Kopuła
      W kopule namalowane postacie świętych i błogosławionych polskich: św. Kazimierz, św. Jan Kanty, bł. Bronisława, bł. Teresa Ledóchowska, św. Kazimierz, św. Jan Sarkander. Malował je artysta Witold Pałka z Katowic w 1979 r. Organy
       Zbudowane przez firmę braci Rieger z Karniowa (Czechy), traktury pneumatycznej o barwie romantycznej. Posiadają 75 głosów w trzech manuałach i pedale i 5350 piszczałek. Zbudowane w roku 1927. W 1928 r. Koncertował na nich profesor Fryderyk Lubrych, a w 1932 profesor Feliks Nowowiejski, który napisał: "Organy te są pod każdym względem, tak technicznym jak i artystycznym dziełem mistrzowskim, który mógłby stanąć w każdej stolicy Europy". W 1981 r. organomistrz Zdzisław Zasada z Mikołowa przeprowadził kapitalny remont i przez 20 lat konserwował instrument. W 1983 r. profesor. Zygmunt Szathmary z Freiburga dokonał archiwalnego nagrania współczesnej muzyki organowej dla Polskiego Radia w Katowicach. W 1987 r. "Polskie Nagrania" nagrały płytę z muzyką Feliksa Nowowiejskiego w wykonaniu prof. Jerzego Erdmana z Warszawy. Po remoncie odbywały się liczne koncerty organowe. Koncertował: Joachim Gribich, Julian Gembalski i kilkakrotnie Zygmunt Antonik. Na organach janowskich gra trzeci organista; po Maksymilianie Labińskim, Maksymilianie Odróbce, obecnie Zygmunt Szołtys. Dzwony
      Kościół św. Anny od początku miał 5 dzwonów, wykonanych w firmie ludwisarzy Schillings Sohne w Apoldzie (obecnie Austria):
- Paweł-2.666 kg tonacja c
- Maria-1,474 kg tonacja es
- Józef- 1.025 kg tonacja f
- Barbara - 667 kg tonacja g
- Anna - 581 kg tonacja as
W 1943 r. Okupant hitlerowski zabrał na cele wojenne 4 dzwony, zostawiając najmniejszy. Z okazji 50. lecia konsekracji kościoła w 1977 r. ufundowano dwa nowe dzwony: Józef o wadze 2.080 kg o tonacji cis, ufundowany przez Józefa Węgrzyna z Londynu i Maria o wadze 1.400 kg o tonacji e, ufundowany przez parafian. Dzwony, staraniem ks. Prob. Jana Klemensa, odlano w firmie Eugeniusza Felczyńskiego w Przemyślu. Obecnie dzwonią na chwałę Bożą i ku zbawieniu parafian w trójdźwięku cis, e, gis.               

Proboszcz parafii św. Anny   JAN KLEMENS - PROBOSZCZ PARAFII ŚW. ANNY od 16.X.1974        Oprócz pracy duszpasterskiej, katechetycznej, administracyjnej, prowadzi szeroką działalność charytatywną na rzecz ubogich, rodzin wielodzietnych, bezrobotnych i bezdomnych. W związku z tym, że Nikiszowiec i Kościół św. Anny to obiekty zabytkowe, sporo czasu zajmuje ks. proboszczowi praca związana z utrzymaniem i renowacją zabytków. Kościół jest wyposażony w przepiękne organy stąd też ks. Klemens poświęca dużo troski życiu artystycznemu w Kościele i środowisku.